หากจะถามว่าทำไมรูปภาพสุภาพบุรุษสุดหล่อ-เท่ระเบิดนาม“เช เกวารา หรือ”เช…ยังไม่ตาย”ฉายานามที่ผู้คนทั่วโลกภูมิใจรจนาให้เขา“เช” คือชายนักปฏิวัติแนวมาร์กซิสต์ชาวอาร์เจนไตน์ ผู้เป็นดั่งไอค่อนการปฏิวัติสังคม-แรงบันดาลใจแก่คนทั่วโลกไม่ยอมก้มหัวให้ความ “อยุติธรรม”
ไฉนเล่า?เขาถึงได้รับเกียรติอัญเชิญให้ติดอยู่ตามบังโคลนรถสิบล้ออวดสายตาผู้ใช้รถใช้ถนนจนชินตามาจวบทุกวันนี้?ไอ้กระผมเชื่อแน่ว่าสิงห์รถบรรทุกผู้เคยหลงระเริงในป่าดงดิบสิบล้อเมืองไทยมานานก็น่าจะพอรู้กันบ้างแล้วว่ามีเบื้องหน้า-หลังอย่างไรบ้าง
เช เกวารา มีชื่อเต็มว่า เออร์เนสโต เกวารา เด ลา เซอร์นา เกิดเมื่อวันที่ 14 มิถุนายน ค.ศ. 1928 ที่เมืองโรซาริโอ ประเทศอาร์เจนตินา เป็นบุตรของครอบครัวฐานะปานกลาง และจบการศึกษาแพทยศาสตร์จากมหาวิทยาลัยบัวโนสไอเรส
ทวนเข็มนาฬิกากลับไปเมื่อครั้งยังเป็นนักศึกษาแพทย์หนุ่ม เขาเดินทางไปทั่วทวีปอเมริกาใต้และรู้สึกสะเทือนใจกับความยากจนข้นแค้น ความหิวโหย และโรคภัยที่เขาพบระหว่างทาง เป็นแรงปรารถนาเพื่อทำลายล้างสิ่งที่เขามองว่าเป็นการขูดรีดของทุนนิยมในลาตินอเมริกาผลักดันให้เขาเข้ามีส่วนเกี่ยวข้องในการปฏิรูปสังคมในหลายประเทศ
จนกระทั่งในโบลิเวีย ที่นี่เขาถูกกองทัพโบลิเวียซึ่งมีซีไอเอสนับสนุนอยู่จับและถูกประหารชีวิตในวันที่ 9 ต.ค.2510 (ค.ศ.1967)โดยไม่ผ่านกระบวนการยุติธรรม ที่หมู่บ้าน ลา อิเกรา ในโบลิเวีย และก่อนที่เขาจะถูกประหารชีวิตได้หล่นประโยคสุดท้ายชีวิตเอาไว้ว่า“ยิงฉันเลย ฉันมันก็แค่ผู้ชายธรรมดาคนหนึ่ง”
และร่างของเขาถูกนำไปฝังไว้ในสถานที่ซึ่งถูกปิดเป็นความลับ แต่ในที่สุด ที่ฝังศพของเช เกวารา ก็ถูกพบเมื่อปี ค.ศ.1997 และศพของเขาถูกขุดขึ้นมาใหม่เพื่อนำกลับไปฝังยังสุสานที่ประเทศคิวบา
การตายของ“น้าเช”ไม่ได้เป็นเพียงแค่ประวัติศาสตร์ที่ถูกลบเลือนหายไป แต่กลุ่มปัญญาชน-นักศึกษาทั่วโลกต่างรับรู้ และได้ยกย่องการกระทำที่กล้าหาญและทรนงของเขา จนในที่สุด“เช เกวารา”ได้กลายเป็นสัญลักษณ์ของการปฏิวัติสังคม และมีอิทธิพลอย่างมากต่อการเคลื่อนไหวแนวคิดทางการเมือง
และภาพใบหน้าของเขาก็ได้กลายเป็นสัญลักษณ์ที่ติดอยู่บนเสื้อผ้า กระเป๋า ของที่ระลึกต่างๆ ไม่เว้นแม้แต่ตามบังโคลนรถบรรทุกเพื่อเป็นภาพสะท้อนถึงความกล้าหาญต่อการประจันหน้าต่อความเอารัดเอาเปรียบ ความอยุติธรรม และขูดรีดประชาชนจากเจ้าหน้าที่รัฐน้ำเลวบางคนบางกลุ่ม
จากวันนั้น 9 ต.ค.2510 ถึงวันนี้ 9 ต.ค.2569 ก็วนลูปครบ 59 ปีพอดีกับการถูกประหารชีวิตของ“เช เกวารา”วีรบุรษโลกผู้เป็นต้นแบบการปฏิวัติสังคม กล้าท้าชนและไม่ยอมก้มหัวให้กับความอยุติธรรม-คดโกง-เหลื่อมล้ำทางกฎหมายให้กับอนุชนรุ่นหลังทั่วโลกได้ยืดถือเป็นไอค่อนและแรงบันดาลใจในการต่อสู้
…คิดถึง”น้าเช…ยังไม่ตาย”เขาอยู่ท้ายรถบรรทุก!
